De groepenkast in de meterkast verdeelt de stroom in huis over groepen en beveiligt die. In veel oudere woningen is die kast gemaakt voor een paar lampen, een wasmachine en een koelkast. Een inductiekookplaat, een warmtepomp, een laadpaal of een nieuwe uitbouw vragen meer. Dan is uitbreiden of vervangen aan de orde. In dit artikel leggen we uit wat er in een groepenkast zit, wanneer een nieuwe nodig is, welke regels gelden en hoe het werk verloopt.
- Een groepenkast verdeelt de stroom over groepen; aardlekschakelaars schakelen af bij lekstroom.
- Schroefstoppen, geen of te weinig aardlekschakelaars en vol bezette groepen zijn redenen om te vervangen.
- Volgens het Bbl moet een elektrische installatie voldoen aan de veiligheidsregels van NEN 1010.
- Bij volledig vernieuwen van een installatie gelden volgens IPLO de nieuwbouweisen.
- De meter en de hoofdaansluiting zijn van de netbeheerder; een zwaardere aansluiting vraagt u daar aan.
Wat er in een groepenkast zit
In de meterkast komt de kabel van de netbeheerder binnen bij de hoofdzekering en de meter. Die zijn van de netbeheerder. Daarna begint uw eigen installatie, met de groepenkast. Daar zit eerst een hoofdschakelaar, waarmee u alles in één keer uitzet. Daarna volgen aardlekschakelaars en de groepen, elk met een eigen installatieautomaat.
Een groep is één stroomkring: een reeks stopcontacten en lampen die samen op één automaat zitten. De automaat schakelt af als er te veel stroom loopt, bijvoorbeeld bij kortsluiting of overbelasting. De aardlekschakelaar doet iets anders. Die meet of er stroom weglekt, bijvoorbeeld via een defect apparaat of via een persoon, en schakelt dan binnen een fractie van een seconde uit. Daarmee is de aardlekschakelaar de belangrijkste persoonsbeveiliging in huis.
| Onderdeel | Functie |
|---|---|
| Hoofdzekering en meter | Van de netbeheerder, begrenzen en meten |
| Hoofdschakelaar | Hele installatie in één keer uit |
| Aardlekschakelaar | Schakelt af bij lekstroom, beschermt personen |
| Installatieautomaat | Beveiligt één groep tegen overbelasting en kortsluiting |
| Groepenoverzicht | Bord in de kast met welke groep waar naartoe gaat |
Wanneer vervangen nodig is
Ziet u in de meterkast nog porseleinen schroefstoppen, dan is de kast sterk verouderd. Er zit dan meestal geen aardlekschakelaar op, of maar één voor een paar groepen. Ook een kast waarin alle plaatsen vol zitten en waar al eens een groep is bijgeprikt, is een signaal. Hetzelfde geldt voor een kast die warm wordt, verkleurde aansluitingen heeft of waar regelmatig een groep uitvalt.
Vaak komt de vraag via een nieuwe wens. Een inductiekookplaat heeft doorgaans een eigen aansluiting en vaak twee groepen nodig. Een warmtepomp, een laadpaal of een boiler vragen eigen groepen. Bij een uitbouw of zolderverbouwing komen er ruimtes en stopcontacten bij. Een oude kast heeft daar geen plek voor.
- Schroefstoppen of smeltzekeringen in plaats van automaten.
- Geen aardlekschakelaar, of één voor de hele woning.
- Geen vrije plaats meer voor een extra groep.
- Warmte, brandlucht of verkleuring bij de aansluitingen.
- Nieuwe zware gebruikers: inductie, warmtepomp, laadpaal, boiler.
De regels: NEN 1010 en het Bbl
Voor elektrische installaties in gebouwen is NEN 1010 de norm voor laagspanning. Volgens IPLO moet een elektriciteitsvoorziening in een gebouw voldoen aan de veiligheidsregels van NEN 1010. Die norm beschrijft onder meer hoe groepen worden verdeeld en beveiligd en waar aardlekbeveiliging nodig is.
Bij een verbouwing is het rechtens verkregen niveau het uitgangspunt: de kwaliteit mag niet slechter worden dan ze was. IPLO noemt daarbij een uitzondering. Bij het volledig vernieuwen of compleet nieuw installeren van bouwwerkinstallaties gelden de nieuwbouweisen, volgens artikel 5.4, lid 3 van het Bbl. Bij gedeeltelijke vernieuwing geldt het rechtens verkregen niveau, met het niveau voor bestaande bouw als ondergrens.
In de praktijk betekent dat: vervangen wij een complete groepenkast of installatie, dan werken we volgens de huidige NEN 1010. Breiden we uit, dan krijgen de nieuwe groepen dezelfde beveiliging die NEN 1010 nu vraagt, en kijken we of de bestaande delen veilig zijn.
Met dit bedrijf werk ik niet voor het eerst samen. Ze hebben voor mij verschillende werkzaamheden uitgevoerd, zoals het vervangen en maken van deuren, het realiseren van een aanbouw en het uitvoeren van binnenrenovaties. De jongens zijn zeer verantwoordelijk, en vooral Stanislav geeft altijd goede adviezen.
Uitbreiden of een nieuwe kast
Is de bestaande kast niet te oud, heeft hij aardlekbeveiliging en is er ruimte, dan kan uitbreiden met een extra groep of een extra rij volstaan. Dat is minder werk en de bestaande groepen blijven zoals ze zijn. Wel controleren we of de aardlekschakelaar en de hoofdschakelaar de extra belasting aankunnen.
Bij een oude kast is vervangen meestal de beste keuze. Een nieuwe kast geeft ruimte voor de huidige en toekomstige groepen, met meerdere aardlekschakelaars zodat niet het hele huis uitvalt als er één afschakelt. Ook kiezen we dan voor een indeling die past bij de woning: aparte groepen voor keuken, wasmachine, droger, buitenverlichting en eventueel een warmtepomp of laadpunt.
Tip van de vakman: Vraag bij een nieuwe kast om twee of drie vrije plaatsen voor later. Een laadpaal of thuisbatterij is dan geen reden voor een nieuwe kast.
De rol van de netbeheerder
De meter en de hoofdaansluiting zijn van de netbeheerder in uw regio. Daar mag u en mogen wij niet zomaar aan werken. Heeft u meer vermogen nodig, bijvoorbeeld voor een warmtepomp en een laadpaal tegelijk, dan vraagt u bij de netbeheerder een zwaardere aansluiting aan. Soms komt er dan een driefase aansluiting.
Het verzwaren kost doorlooptijd. Begin daarom op tijd, als u weet dat er een zware gebruiker bij komt. Wij kunnen meekijken welk vermogen u nodig heeft, zodat u de juiste aanvraag doet. Voor een laadpunt bij de woning geldt volgens IPLO ook dat het moet voldoen aan NEN 1010.
Hoe het werk verloopt
Eerst maken we een opname: wat zit er nu, welke groepen gaan waar naartoe, en wat wilt u erbij. Daarna bepalen we de nieuwe indeling. Op de dag van de wissel gaat de stroom eraf, meestal voor een deel van de dag. De oude kast wordt gedemonteerd, de nieuwe geplaatst en elke groep opnieuw aangesloten.
Na het aansluiten meten en testen we de installatie. We controleren of elke aardlekschakelaar op tijd afschakelt, of de aarding goed is en of de groepen kloppen. Daarna krijgt u een groepenoverzicht in de kast, zodat u bij een storing direct ziet welke groep waarbij hoort. Valt een groep geregeld uit na het werk, dan zoeken we de oorzaak, vaak een apparaat of een vochtig buitenpunt.
- Opname van de bestaande installatie en de wensen.
- Nieuwe indeling van groepen en aardlekschakelaars.
- Wissel van de kast met de stroom eraf.
- Meten en testen van aardlek, aarding en groepen.
- Groepenoverzicht en uitleg aan de bewoner.
Waar de prijs van afhangt
De prijs hangt af van het aantal groepen en aardlekschakelaars, of er een driefase kast nodig is, en hoeveel nieuwe leidingen er vanaf de kast naar de woning moeten. Een kast vervangen waarbij de bestaande bedrading goed is, is minder werk dan een kast in een huis waar ook de leidingen oud zijn.
Komen er nieuwe groepen voor een keuken, warmtepomp of laadpaal, dan telt de afstand van de meterkast tot die plek mee. Is de bedrading in huis zelf verouderd, lees dan elektra vernieuwen in een oud huis. Kijk op onze pagina elektricien of vraag een vrijblijvende offerte aan.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn groepenkast verouderd is?
Schroefstoppen, geen aardlekschakelaar of een kast zonder vrije plaatsen zijn duidelijke signalen. Ook warmte of verkleuring bij de aansluitingen. Twijfelt u, laat de kast dan door een elektricien bekijken.
Heb ik een nieuwe kast nodig voor een inductiekookplaat?
Niet altijd. Er moet wel een geschikte aansluiting met de juiste groepen zijn. Heeft de kast daar geen ruimte voor, dan is uitbreiden of vervangen nodig.
Hoe lang zit ik zonder stroom?
Bij een wissel van de groepenkast is dat meestal een deel van de dag. Koelkast en vriezer houden het die tijd dicht prima uit. We spreken het tijdstip vooraf met u af.
Mag ik zelf een groep bijplaatsen?
Werken in de groepenkast vraagt vakkennis en meetapparatuur. Een fout kan brand of een elektrische schok veroorzaken. We raden aan dit door een elektricien te laten doen die volgens NEN 1010 werkt en de installatie test.
Wie regelt een zwaardere aansluiting?
Die vraagt u zelf aan bij de netbeheerder in uw regio. Wij kunnen helpen bepalen welk vermogen u nodig heeft.
Renovatie en afbouw vanuit Roelofarendsveen: stucwerk, badkamers, microcement, aanbouw, isolatie, vloeren, elektra en leidingwerk. Eén aanspreekpunt van offerte tot oplevering. Vragen? Bel of app +31 6 87 61 60 78.
Bronnen
Regels veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd met de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of bij uw gemeente.
